Ana içeriğe geç
MİKATEKNOLOJİ

Yüz tanıma ve parmak izi PDKS: KVKK 2026/921 kararından sonra ne yapmalı?

Yüz tanıma ve parmak izi ile çalışan PDKS cihazları yıllarca mesai takibinin en yaygın yolu oldu. KVKK Kurulu'nun 2026/921 sayılı ilke kararı bu tabloyu değiştirdi. Bu yazı kararın ne dediğini, hangi soruların netleştiğini ve mesai takibini karta ya da QR'a taşımanın adımlarını anlatıyor.

Mika Teknoloji · Güncelleme:

Kısa cevap

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 29.04.2026 tarihli ve 2026/921 sayılı ilke kararında mesai takibi amacıyla biyometrik veri (parmak izi, yüz tanıma, iris, retina) işlenmesini ölçülü bulmadı. Karar 02.06.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Kurula göre çalışandan alınan açık rıza bunu tek başına hukuka uygun kılmaz; mesai takibi kart, PIN veya RFID/NFC kimlik kartı gibi daha az müdahaleci yollarla yapılmalıdır.

Kurul kararında ne var?

Kararın kamuoyu duyurusu üç noktada açık:

  • Kanunda açık hüküm yok: Mevzuat işverene çalışma sürelerini takip etme ve belgeleme yükümlülüğü verir, ama bunun biyometrik sistemle yapılmasını öngören açık bir düzenleme yoktur. Bu yüzden "kanunlarda açıkça öngörülme" şartına dayanılamaz.
  • Açık rıza yetmez: İşçi-işveren ilişkisinde güç dengesizliği vardır; çalışanın rıza vermeme ya da rızasını geri çekme imkânı etkin değildir. Rızanın geri alınabilmesi de sistemin sürekliliğini bozar.
  • Ölçülülük sağlanmaz: Daha az müdahaleci yöntemler varken, geçerli bir açık rıza olsa bile mesai takibi için biyometrik veri işlemek ölçülülük ilkesine aykırıdır.

Kurulun saydığı alternatifler: şifreli kart veya PIN tabanlı sistemler, RFID/NFC kimlik kartları, geleneksel imza ve kâğıt çizelgeler, denetçi gözetiminde elle giriş.

Yüz tanıma PDKS ve parmak izi PDKS için ne değişti?

Değişen cihaz değil, amaçtır. Karar "mesai takibi" amacıyla biyometrik veri işlenmesini konu alır. Aynı cihaz kapıda yalnız giriş-çıkış saati tutmak için kullanılıyorsa karar doğrudan bu kullanımı kapsar. Kurulun görüş talepleri duyurusuna göre belirleyici soru, işlemenin mesai takibi amacını aşıp aşmadığıdır; her somut olay ayrıca değerlendirilir.

KullanımKarar karşısında durum
Giriş-çıkış saatini kaydetmek, puantaj hesaplamakMesai takibidir; biyometrik yerine kart, PIN, RFID/NFC veya QR kullanılmalıdır.
Güvenlik riski yüksek tesiste kritik alana erişimMesai takibinden ayrı bir amaçtır; gereklilik, alternatifler ve hukuki şart veri sorumlusunca ayrıca değerlendirilir.
Kart ve QR ile giriş-çıkışBiyometrik veri işlenmez; kararın önerdiği yöntemler arasındadır.

Bu yazı hukuki görüş değildir. Kendi durumunuz için KVKK danışmanınızın ya da hukuk biriminizin değerlendirmesini alın.

Biyometrik PDKS'ten karta veya QR'a geçiş adımları

  1. Envanter çıkarın. Hangi kapıda hangi parmak izi ya da yüz tanıma cihazı var, kaç çalışanın şablonu kayıtlı, cihazlar hangi amaçla kullanılıyor? Mesai takibi ile kapı güvenliğini ayrı ayrı yazın.
  2. Kayıt yöntemini seçin. Kapıda cihaz isteyen girişlerde kartlı okutma, saha ve şube ekiplerinde çalışanın telefonundan QR okutma yaygın yoldur. İkisi aynı iş yerinde birlikte kullanılabilir.
  3. Mevcut cihazın kart desteğine bakın. Bazı parmak izi cihazları proximity kart ve şifre tanımlamayı da destekler; bu cihazlar kart okuyucu olarak çalışmaya devam edebilir. Kart desteği olmayan cihazlar için kart ya da QR okutma cihazı gerekir.
  4. Kartları dağıtın, eşleştirin. Her çalışanın kart numarası programda kişi kartına girilir. İlk gün birkaç kişiyle deneme okutması yapın.
  5. Biyometrik şablonları silin ve belgeleyin. Mesai takibi karta ya da QR'a geçtiğinde cihazlarda ve yazılımda tutulan parmak izi ve yüz şablonlarının silinmesi ve bunun kayda geçirilmesi veri sorumlusunun işidir.
  6. Aydınlatma metnini güncelleyin. Çalışanlara hangi verinin, hangi amaçla, ne kadar süre tutulduğunu yeni yönteme göre yeniden bildirin.

Puantaj ve geçmiş kayıtlar ne olur?

Kayıt yöntemi değişince puantaj hesabı değişmez. Kart ya da QR ile atılan okutma, biyometrik cihazdan gelen okutma gibi giriş-çıkış listesine düşer, vardiyayla eşleşir ve aylık puantajda hesaplanır. Geçmiş aylara ait giriş-çıkış saatleri biyometrik veri değildir; bunlar çalışma süresinin belgesi olarak saklanır. Silinmesi gereken, cihazdaki parmak izi ve yüz şablonlarıdır.

QR ile kaydın nasıl çalıştığı QR kodlu personel takip sistemi yazısında, cihaz ve program seçiminde sorulacaklar PDKS programı nasıl seçilir yazısında.

Mika'nın yaklaşımı

E-SOFT PDKS'yi mesai takibi için kart okuyucu ve QR ile kuruyoruz; kart ve QR okutma cihazları ile personel kartları Mika üretimidir. Parmak izi ve yüz tanıma cihazlarını yalnız mesai takibi dışındaki amaç, gereklilik ve hukuki şartlar veri sorumlusu tarafından ayrıca değerlendirildiğinde sunuyoruz. Cihaz modelleri parmak izi cihazları ve yüz tanıma cihazları sayfalarında; kart ve QR ile kurulum PDKS programı sayfasında.

Sık sorulan sorular

Parmak izi PDKS yasak mı?

KVKK Kurulu 29.04.2026 tarihli ve 2026/921 sayılı ilke kararında, mesai takibi amacıyla parmak izi, yüz tanıma gibi biyometrik verilerin işlenmesini ölçülü bulmadı. Karar 02.06.2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı. Kurul, mesai takibinin kart, PIN, RFID/NFC kimlik kartı gibi alternatif yollarla yapılması gerektiğini belirtti.

Çalışandan açık rıza alınırsa yüz tanıma ile mesai takibi yapılabilir mi?

Kurula göre işçi-işveren ilişkisindeki güç dengesizliği nedeniyle açık rıza bu işlem için tek başına yeterli bir hukuki zemin değildir. Daha az müdahaleci yöntemler varken, geçerli bir açık rıza olsa bile mesai takibi için biyometrik veri işlenmesi ölçülülük ilkesini sağlamaz.

Biyometrik PDKS yerine ne kullanılır?

Kurulun saydığı alternatifler şifreli kart veya PIN tabanlı sistemler, RFID/NFC kimlik kartları, imza ve kâğıt çizelgeler ile denetçi gözetiminde elle giriştir. Uygulamada en yaygın yol kartlı okutma cihazı ya da çalışanın telefonundan QR okutmadır; kayıtlar yine aylık puantaja aktarılır.

Mevcut parmak izi ve yüz tanıma cihazları ne olacak?

Mesai takibi kart veya QR'a taşındığında, cihazlarda tutulan biyometrik şablonların silinmesi ve bunun belgelenmesi veri sorumlusunun işidir. Kartlı okutma özelliği olan cihazlar kart okuyucu olarak çalışmaya devam edebilir; cihazın kart desteği teknik ekiple kontrol edilmelidir.

Biyometrik cihaz hangi durumlarda hâlâ değerlendirilebilir?

Kurulun görüş talepleri duyurusuna göre belirleyici olan, biyometrik veri işlemenin mesai takibi amacını aşıp aşmadığıdır; her somut olay ayrıca değerlendirilir. Örneğin güvenlik riski yüksek bir tesiste kritik alana erişim, mesai takibinden ayrı bir amaçtır ve gereklilik, alternatifler ve hukuki şartlar veri sorumlusu tarafından ayrıca değerlendirilmelidir.

Biyometrikten karta geçişi birlikte planlayalım

Kapılarınızı ve vardiya düzeninizi anlatın; kart ve QR ile kurulumu, mevcut cihazlarınızın durumunu demoda gösterelim.